Rośliny doniczkowe do wzrostu i rozwoju potrzebują światła. Jego ilość jest różna dla odmiennych gatunków roślin.

Rośliny doniczkowe tempem wzrostu nigdy nie dorównają swoim odpowiednikom rosnącym w warunkach naturalnych. Jednakże świetnie przystosowują się one do panującej w mieszkaniu temperatury i wilgotności powietrza, dostarczanych substancji odżywczych i oświetlenia. Pierwszy z wymienionych warunków hamuje wzrost roślin, dzięki czemu możemy w domu hodować rośliny osiągające w naturze bardzo duże rozmiary.

Jakość oświetlenia

Nieprawidłowa jakość lub ilość światła mogą w efekcie powodować umieranie roślin. Należy więc zapewnić roślinom takie warunki oświetlenia, jakie mają w warunkach naturalnych. Pamiętajmy, że potrzeby roślin pochodzących z cienistego podszycia lasów tropikalnych oraz tych rosnących na pustyni są diametralnie różne.

Cel oświetlania roślin

Życie wszystkich roślin, z wyjątkiem grzybów, uzależnione jest od procesu fotosyntezy (patrz na prawo). Bez oświetlenia rośliny żyją wykorzystując zmagazynowane skrobie i cukry. Jeśli źródło światła jest nieodpowiednie lub w ogóle nie istnieje, rośliny nie odnawiają tych zmagazynowanych zapasów, które bardzo szybko się wtedy wyczerpują. Rośliny, naturalnie rosnące w miejscach mniej lub bardziej zacienionych, mają wolniejszy proces absorpcji CO2 (dwutlenku węgla) w porównaniu z roślinami, które wolą miejsca nasłonecznione. W efekcie tego, jasne światło niszczy chlorofil roślin rosnących w cieniu o wiele szybciej niż roślina jest w stanie go odbudować. Większość wody ulega odparowaniu i w efekcie roślina więdnie. Wiele gatunków roślin preferujących cień, jak choćby paprocie, ma znacznie cieńsze liście. Żeby roślina mogła się prawidłowo rozwijać, tempo fotosyntezy musi być większe od tempa parowania. Jeśli jest odwrotnie, stan zdrowia rośliny pogarsza się. Ponieważ światło jest kluczowym czynnikiem w procesie fotosyntezy, tempo przyrostu rośliny zależy od ilości światła, jaką ona otrzymuje.

Dobór warunków

W różnych pokojach panują odmienne warunki do uprawy roślin. Używając światłomierza fotograficznego można się upewnić, w których miejscach pomieszczenia znajduje się największa ilość światła i zgodnie z tym rozmieścić poszczególne rośliny. Pod uwagę należy także wziąć sezonowe zmiany oświetlenia.

Odpowiednio rozmieszczone lustra lub jasno pomalowane ściany zwiększą ilość światła odbitego w pokoju. W pomieszczeniu pomalowanym na ciemny kolor, ilość odbitego światła ulega redukcji. Firanki i żaluzje zmniejszają ilość światła bezpośredniego, dają za to dobre światło pośrednie. Rośliny lubiące światło umieszczaj wyżej niż te, które wolą cień. Podlewając kwiaty, obracaj też doniczki o ćwierć obrotu, by w ten sposób zrównoważyć ich kształt. Nie przemieszczaj roślin pączkujących, gdyż mogą zrzucić pączki.

W pokojach północnych nie ma bezpośredniego światła słonecznego. Zimą oświetlenie jest tu słabe, latem światło słoneczne także nie jest bezpośrednie. Temperatura jest tu zazwyczaj dużo niższa niż w pokojach z oknami wychodzącymi na południe czy zachód. Ta część mieszkania ma najbardziej ujednolicone warunki oświetlenia i jest odpowiednia dla paprotek, begonii i wielu innych roślin liściastych. Nie jest to jednak wystarczające, by zapewnić dobre warunki kwitnienia, chyba że do pokoju wpada duża ilość światła odbitego.

Pokoje południowe są pod ciągłym wpływem promieni słonecznych w czasie lata. i zimy. Takie warunki dobrze służą roślinom światłolubnym, lecz wysokie temperatury na parapecie mogą się okazać zgubne w skutkach. Koniecznie należy roślinom zapewnić dobrą wentylację! Doskonałe miejsce dla kwitnących latem kaktusów (kaktusy kwitnące zimą, latem powinny być przeniesione w chłodniejsze miejsce), ziół, koleusa, bugenwilli i roślin cytrusowych, które lubią pełne światło słońca.

W pokojach z oknami wychodzącymi na wschód światło słoneczne obecne jest od  południa. Dlatego też są one dobrze oświetlone, a przy tym nie narażone na zbyt wysokie temperatury. Hodować w nich można np. hoję piękną, fiołka afrykańskego oraz poinsecję.

Pokoje zachodnie nagrzewają się bardzo gwałtownie, szczególnie latem. Rośliny należy ustawiać w nich z dala od okna. Oświetlenie jest tu dobre, lecz może być zbyt intensywne. Miejsce dobre do hodowli: pelargonii, begonii stale kwitnącej, allamandy i wielu innych roślin.